نقش تنبیه در تربیت کودک از منظر اسلام

نوع مقاله : مقاله تخصصی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فقه وکلام اسلامی و سطح سه فلسفه اسلامی، مکتب نرجس(س)،

2 کارشناس ارشد کلام اسلامی، جامعه المصطفی

چکیده

یکی از مباحث مورد اختلاف در حوزه تربیت، تنبیه کودکان است. تنبیه مواجه نمودن فرد خطا کار با تجربه‌ای ناخوشایند به منظور آگاه ساختن وی از پیامد رفتار نامطلوب وجلوگیری از تکرار آن است. روانشناسان، به دلیل آسیب‌هایی که تنبیه ممکن است بر روح و روان کودک بر جای بگذارد، از آن منع کرده اند. در متون اسلامی و آرای فقیهان مواردی وجود دارد که نشانگر جواز تنبیه کودکان است. در این نوشتار بر آنیم که به این سوال پاسخ دهیم؛ آیا تنبیه بدنی از دیدگاه اسلامی به صورت مطلق جائز است یا فقط در موارد خاص وبا شرایطی که باید از سوی مربی مراعات گردد؟ در چه موارد، با چه شرایط، در کدام سن وبه چه کیفیت وکمیت و... می توان کودک را تنبیه کرد؟ فواید وآسیب های تنبیه چیست؟ تنبیه دارای چه اصول و شرایط است؟ مراحل آن کدام است؟ دیدگاه اسلامی درباره تنبیه این است که فقط در شرایط خاص، می‏توان برای تأدیب کودک، تنبیه را به کار برد. گرچه تنبیه صرفا بدنی نبوده، بلکه اخطار، تذکر، هشدار، سرزنش و غیر آن را هم شامل می‏شود. اما در این مقاله، نقش تنبیه بدنی به عنوان یک شیوه تغییر رفتار در کودک، با نگرش دینی بررسی شده است. تلاش بر این است که با مراجعه به منابع دینی و به شیوه اسنادی و توصیفی، جایگاه و نقش تنبیه در این منابع و آموزه‏های دینی روشن شود.

کلیدواژه‌ها